Απόψεις

Όταν η ποδοσφαιρική ιδιοφυΐα συναντά τη ζωή

Ο Βασίλης Τσιάρτας ανήκει σε εκείνη τη σπάνια κατηγορία ποδοσφαιριστών που δεν χρειάζονται στατιστικά για να εξηγηθούν. Το παιχνίδι του μιλούσε από μόνο του. Ήταν ο παίκτης που μπορούσε να «διαβάσει» τον χώρο πριν ακόμη δημιουργηθεί, να μετατρέψει μια στατική φάση σε προσδοκία γκολ. Η μπάλα έφευγε από το αριστερό του πόδι με μια καθαρότητα που έμοιαζε αυτονόητη, σχεδόν απλή.

Σε μια εποχή που το ποδόσφαιρο συχνά επιβραβεύει τη δύναμη και την ταχύτητα, ο Τσιάρτας ανήκε στους παίκτες που έκαναν το παιχνίδι σκέψη και τέχνη. Ως ποδοσφαιριστής, η αξία του δεν αμφισβητήθηκε ποτέ.

Που να βρεις παίχτες σαν τον Τσιάρτα…

Τα χρόνια, όμως, πέρασαν. Πλέον το ποδόσφαιρο έπαψε να είναι το σημείο αναφοράς για τον Έλληνα «el mago» όπως τον αποκαλούσαν οι Ισπανοί τον καιρό που αγωνιζόταν στην Σεβίλλη… Η είδηση ότι χάνει το σπίτι του σε πλειστηριασμό γροθιά στο στομάχι. Απότομη, σχεδόν βίαιη προσγείωση. Όχι μόνο για τον ίδιο, αλλά και για μια κοινωνία που μεγάλωσε με την ψευδαίσθηση ότι η ποδοσφαιρική δόξα εξασφαλίζει μια ζωή χωρίς ρωγμές. Για όλους όσοι μεγαλώσαμε με την φενάκη πως η δόξα, τα γεμάτα γήπεδα και τα μεγάλα συμβόλαια εγγυώνται μια ζωή θωρακισμένη από την πτώση. Η πραγματικότητα όμως, έρχεται αμείλικτη, για ακόμη μία φορά, να διαψεύσει το παραμύθι.

Ο Τσιάρτας δεν είναι εξαίρεση. Είναι κομμάτι ενός παγκόσμιου φαινομένου που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά: ποδοσφαιριστές-αστέρες, είδωλα εκατομμυρίων, που όταν κρεμούν τα παπούτσια τους μετατρέπονται σε κάτι άλλο. Άλλοι χάνουν την οικονομική τους ισορροπία, άλλοι τον ψυχικό τους άξονα, άλλοι την ίδια τους την ταυτότητα. Η μετάβαση από το χειροκρότημα στη σιωπή είναι συχνά πιο βίαιη από οποιοδήποτε σκληρό μαρκάρισμα.

Το ποδόσφαιρο, όμως, όπως και ο πρωταθλητισμός γενικότερα, δεν εκπαιδεύει για τη «μετά ζωή». Μαθαίνει στους αθλητές να κερδίζουν, να αντέχουν την πίεση, να ζουν σε έναν κλειστό μικρόκοσμο όπου όλα κρίνονται σε 90 λεπτά. Δεν τους προετοιμάζει, για την απουσία της αδρεναλίνης, για το κενό που αφήνει η απώλεια της καθημερινής αποθέωσης, για τις δύσκολες οικονομικές και προσωπικές αποφάσεις χωρίς δίχτυ ασφαλείας.

Η ιστορία του Βασίλη Τσιάρτα, όσο σκληρή κι αν ακούγεται, ούτε μειώνει, ούτε ακυρώνει όσα πρόσφερε στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Αντίθετα, μας υπενθυμίζει ότι οι αθλητές δεν είναι αιώνιοι ήρωες. Είναι άνθρωποι. Και το ταλέντο, όπως και η δόξα, έχουν ημερομηνία λήξης, ενώ η ζωή μακριά από τα γήπεδα συνεχίζεται απαιτητική και αδυσώπητη.

(σ.σ: Αυτές τις μέρες ολοκληρώνεται ένας μεγάλος αγωνιστικός κύκλος στις ποδοσφαιρικές ενώσεις σε όλη την Ελλάδα, με τους  σκάουτερ των μεγάλων συλλόγων να προσεγγίζουν γονείς και μικρά παιδιά, υποσχόμενοι λαμπρές καριέρες.

Ας παραδειγματιστούμε. Ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα του σύγχρονου ποδοσφαίρου και της κοινωνίας γενικότερα να μην είναι μόνο η παραγωγή παικτών με «μαγικό» πόδι, αλλά ανθρώπων που θα μπορούν να σταθούν όρθιοι και όταν τα φώτα σβήσουν. Η  επένδυση δεν είναι μόνο στην μπάλα, αλλά στην ψυχή και στην ζωή των παιδιών).