Σχεδόν 12 χρόνια στο τιμόνι της Εθνικής υδατοσφαίρισης ανδρών. Από τον Δεκέμβριο του 2014 μέχρι σήμερα, ο Θοδωρής Βλάχος έχει γράψει ιστορία με την «γαλανόλευκη», οδηγώντας την Ελλάδα σε μια πρωτοφανή σειρά επιτυχιών.
Πέντε μετάλλια σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα και Ολυμπιακούς Αγώνες, ένα ασημένιο Ολυμπιακό (2020), ένα ασημένιο Παγκοσμίου (2023), και τρία χάλκινα Παγκοσμίου (2015, 2022, 2025). Αλλά υπάρχει ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται με ανατριχιαστική συνέπεια: Όλο φτάνει στην πηγή, αλλά ποτέ νερό δεν πίνει… Είδαμε τι έγινε πάλι στο πρόσφατο Ευρωπαϊκό. Επιτυχία το χάλκινο μεν, γλυκόπικρο δε, γιατί μπορούσαμε το χρυσό! Πηγαίναμε σαν ταχύπλοο και πέσαμε πάλι πάνω σε ξέρα (Ουγγαρία). Άλλη μία ευκαιρία χαμένη…
Ο τελικός του Τόκιο το 2021 με τη Σερβία (13-10). Ο τελικός του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος του 2023 με την Ουγγαρία, που χάθηκε στα πέναλτι μετά από το «λάθος της ζωής» του Βλάχου, το τάιμ άουτ την ώρα που η ομάδα είχε κόντρα επίθεση με παίκτη παραπάνω. Ο προημιτελικός του Παρισιού 2024 με τη Σερβία (11-11), που έληξε με γκολ δύο δευτερόλεπτα πριν το τέλος και την Ελλάδα να αποχωρεί 5η.
Σε όλες αυτές τις στιγμές, το ίδιο πρόβλημα: έλλειψη ψυχραιμίας και καθαρής σκέψης στο κοουτσάρισμα κατά τη διάρκεια των κρίσιμων φάσεων του αγώνα.
Ο Βλάχος είναι άριστος τεχνικός, άριστος στρατηγικός, άριστος στην προετοιμασία. Αλλά όταν έρχεται η ώρα της κρίσης, όταν κάθε δευτερόλεπτο μετράει, όταν μια απόφαση μπορεί να κρίνει τη διαφορά μεταξύ χρυσού και ασημένιου, κάτι δεν πηγαίνει καλά. Το λάθος με το τάιμ άουτ στον τελικό του 2023 δεν ήταν μόνο ένα τακτικό λάθος, ήταν μια στιγμή απώλειας ψυχραιμίας σε ένα παιχνίδι που η Ελλάδα μπορούσε να κερδίσει. Ο ίδιος το παραδέχτηκε με δάκρυα: «Έκανα το λάθος της ζωής μου».
Αλλά η ερώτηση είναι: Γιατί συμβαίνει αυτό επανειλημμένα;
Στο Παρίσι, η ήττα από τη Σερβία με γκολ στο 31:58 ήταν ακόμη ένα παράδειγμα όπου η ομάδα δεν κατάφερε να κλείσει το παιχνίδι. Και πάλι, στις κρίσιμες στιγμές, έλειψε η ψυχραιμία, η σωστή διαχείριση του χρόνου, η τακτική αντίδραση που θα έκλεινε την πόρτα στους αντιπάλους.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τακτικό. Είναι και ψυχολογικό. Μια ομάδα που φτάνει τόσες φορές στους τελικούς και δεν τους κερδίζει, που χάνει με γκολ στα τελευταία δευτερόλεπτα, που καταρρέει στα πέναλτι, έχει ένα πρόβλημα ψυχολογίας. Και αυτό το πρόβλημα ξεκινάει από τον πάγκο.
Η ψυχολογική προετοιμασία των αθλητών για τις μεγάλες στιγμές φαίνεται να είναι το αδύνατο σημείο του Βλάχου. Πώς εξηγείται αλλιώς το γεγονός ότι η ίδια ομάδα, με τους ίδιους παίκτες, μπορεί να κερδίσει οποιονδήποτε στα προκριματικά, αλλά όταν φτάνει στον τελικό ή στον προημιτελικό, χάνει την ψυχραιμία της;
Οι παίκτες δεν γεννιούνται με νοοτροπία ηττημένων, τη μαθαίνουν. Και όταν ένας προπονητής κάνει «το λάθος της ζωής του» στον τελικό, όταν δείχνει νευρικότητα και έλλειψη ψυχραιμίας στις κρίσιμες στιγμές, αυτό μεταδίδεται στην ομάδα. Οι παίκτες το νιώθουν. Και στη συνέχεια το αναπαράγουν. Ξανά και ξανά.
Κοιτάξτε τους μεγάλους προπονητές του πόλο, τον Ίβκοβιτς της Σερβίας, τον Μάρκοτι της Ουγγαρίας. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν μια ικανότητα να παραμένουν ψύχραιμοι στις πιο τρελές καταστάσεις. Δεν κάνουν εκπληκτικά λάθη στα τάιμ άουτ. Δεν χάνουν την ψυχραιμία τους όταν η ομάδα τους υστερεί. Προετοιμάζουν ψυχολογικά τους παίκτες τους να αντέχουν την πίεση των τελικών.
Ο Βλάχος είναι εξαιρετικός σε πολλά πράγματα, αλλά σε αυτό το κομμάτι, την ψυχραιμία υπό πίεση, την ψυχολογική θωράκιση των παικτών για τις μεγάλες στιγμές, υστερεί. Και αυτό είναι το κομμάτι που κρίνει τη διαφορά μεταξύ δεύτερης και πρώτης θέσης.
Δώδεκα χρόνια, πέντε μετάλλια, κανένα χρυσό
Ο Βλάχος έχει δώσει πολλά στην Εθνική. Έχει φέρει μετάλλια, έχει φέρει δόξα, έχει φέρει σεβασμό. Αλλά μετά από δέκα χρόνια, το γεγονός ότι δεν έχει κατακτήσει ούτε ένα χρυσό μετάλλιο σε μεγάλη διοργάνωση δεν είναι τυχαίο. Δεν είναι θέμα τύχης. Δεν είναι θέμα ταλέντου, η Ελλάδα έχει μερικούς από τους καλύτερους παίκτες στον κόσμο.
Είναι θέμα νοοτροπίας. Είναι θέμα ψυχολογικής προετοιμασίας. Είναι θέμα ψυχραιμίας στις κρίσιμες στιγμές. Και σε όλα αυτά, ο Βλάχος έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι δεν είναι στο επίπεδο που χρειάζεται για να κερδίσει το χρυσό.
Ο Βλάχος είναι σήμερα 56 ετών και βρίσκεται στη νέα τετραετία με την Εθνική, με στόχο τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λος Άντζελες το 2028. Αλλά η ερώτηση είναι: αξίζει να συνεχίσει; Αξίζει να χάσουμε άλλη μια τετραετία με τον ίδιο προπονητή που, όσο καλός και αν είναι τεχνικά, έχει αποδείξει ότι δεν μπορεί να οδηγήσει την ομάδα στο χρυσό;
Ο Βλάχος έχει δώσει ό,τι είχε να δώσει. Και ήταν πολύ. Αλλά ίσως το πιο σημαντικό πράγμα που μπορεί να δώσει τώρα στην Εθνική είναι να παραμερίσει και να αφήσει έναν νέο προπονητή με φρέσκια ματιά, διαφορετική φιλοσοφία και κυρίως την ικανότητα να προετοιμάζει ψυχολογικά τους παίκτες για να κερδίζουν τους τελικούς, όχι να τους χάνουν.
Δώδεκα χρόνια είναι αρκετά για να αποδείξεις τι μπορείς να κάνεις. Ο Βλάχος το απέδειξε: Μπορεί να φτάσει στην πηγή. Δεν μπορεί όμως, να πιει νερό. Και το πιο πιθανό είναι ότι αυτό δεν αλλάξει ποτέ με τον ίδιο στον γαλανόλευκο πάγκο. Το όνομά του θα παραμείνει γραμμένο με χρυσά γράμματα στην ιστορία.
Αλλά: Ήρθε η ώρα για κάποιον άλλον να πιει από αυτή την πηγή. Κάποιον που έχει την ψυχραιμία, την ψυχολογική δύναμη και την ικανότητα να κλείνει τα μεγάλα παιχνίδια όταν πρέπει. Γιατί το ταλέντο υπάρχει. Η υποδομή υπάρχει. Οι παίκτες επίσης.
Αυτό που λείπει είναι ο προπονητής που θα τους οδηγήσει στο χρυσό. Και δυστυχώς, αυτός ο προπονητής δεν είναι ο Θοδωρής Βλάχος.