Διεθνή

Θα τολμήσει η FIFA να αποκλείσει τις ΗΠΑ;

Η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στο Καράκας και η σύλληψη Μαδούρο εγείρουν ερωτήματα για πιθανό αποκλεισμό βάσει του καταστατικού της FIFA και του προηγουμένου της Ρωσίας…

Η στρατιωτική επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα και η σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο τα ξημερώματα της 3ης Ιανουαρίου έχουν πυροδοτήσει μια έντονη συζήτηση που υπερβαίνει τα όρια της γεωπολιτικής και εισβάλλει στον χώρο του αθλητισμού. Το ερώτημα που απασχολεί πλέον τη διεθνή κοινότητα είναι αν οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποκλειστούν από τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026, το οποίο πρόκειται να συνδιοργανώσουν μαζί με Καναδά και Μεξικό.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν μεγάλης κλίμακας επιδρομές στη Βενεζουέλα, με τον Μαδούρο και τη σύζυγό του να συλλαμβάνονται και να απομακρύνονται αεροπορικώς από τη χώρα. Τουλάχιστον επτά εκρήξεις και χαμηλά πετάμενα αεροσκάφη ακούστηκαν γύρω στις 2 π.μ. τοπική ώρα στο Καράκας.

Οι διεθνείς αντιδράσεις ήταν άμεσες και έντονες. Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα καταδίκασε τη στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ, λέγοντας ότι η κίνηση αυτή υπερέβη κάθε αποδεκτό όριο. Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε τους βομβαρδισμούς ως πράξη ένοπλης επιθετικότητας των ΗΠΑ. Τα ελληνικά κόμματα ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ εξέδωσαν ανακοινώσεις καταδικάζοντας την επίθεση ως παραβίαση κάθε αρχής του διεθνούς δικαίου.

Το ζήτημα δεν είναι μόνο πολιτικό, αλλά και νομικό και αθλητικό. Το άρθρο 2 παράγραφος 4 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ απαγορεύει ρητά όχι μόνο τη στρατιωτική βία, αλλά και κάθε μορφή καταναγκασμού που στρέφεται κατά της πολιτικής ανεξαρτησίας ενός κράτους. Η αμερικανική επιχείρηση, σύμφωνα με νομικούς αναλυτές, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της κρατικής κυριαρχίας και δημιουργεί επικίνδυνο προηγούμενο.

Το καταστατικό της FIFA και το προηγούμενο της Ρωσίας

Εδώ ακριβώς εισέρχεται η FIFA στην εξίσωση. Το καταστατικό της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας επιβάλλει αυστηρή πολιτική ουδετερότητα και απαγορεύει την πολιτική παρέμβαση στο ποδόσφαιρο. Το καταστατικό της FIFA απαιτεί απόλυτη ουδετερότητα σε ζητήματα πολιτικής και θρησκείας.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο, ωστόσο, είναι το πρόσφατο προηγούμενο της Ρωσίας. Η Ρωσία αποβλήθηκε άμεσα από κάθε διοργάνωση μετά την εισβολή στην Ουκρανία, δημιουργώντας ένα ισχυρό δεδικασμένο. Το ερώτημα που τίθεται σήμερα είναι αν θα εφαρμοστούν ανάλογα μέτρα και στην περίπτωση των ΗΠΑ.

Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στο Άρθρο 14 του Καταστατικού της FIFA, το οποίο καθορίζει τη διαδικασία επιβολής κυρώσεων σε ομοσπονδία-μέλος, απαιτώντας πλειοψηφία τουλάχιστον 3/4 στο Συμβούλιο της FIFA.

Προσθέτοντας ειρωνεία στην κατάσταση, στην κλήρωση για το Μουντιάλ 2026, η FIFA είχε απονείμει Βραβείο Ειρήνης στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για τη συμβολή του στην προώθηση της ενότητας παγκοσμίως. Ένα βραβείο που είχε προκαλέσει αντιδράσεις ήδη από την ημέρα της απονομής του και που πλέον φαντάζει προφητικό για τις λάθος προβλέψεις.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πολύ πιο σύνθετη. Το Μουντιάλ του 2026, με τη συμμετοχή 48 ομάδων και τη συνδιοργάνωση από ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικό, αποτελεί ένα ιστορικό αθλητικό γεγονός. Ένας ενδεχόμενος αποκλεισμός των ΗΠΑ θα οδηγούσε σε μια οικονομική καταστροφή τεραστίων διαστάσεων, με την κατάρρευση χορηγικών συμφωνιών και τηλεοπτικών συμβολαίων αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η τρέχουσα συζήτηση αναπόφευκτα εγείρει ερωτήματα περί δύο μέτρων και δύο σταθμών, φέρνοντας στο προσκήνιο τη διαφορετική αντιμετώπιση παρόμοιων καταστάσεων. Πολλοί συγκρίνουν την άμεση αποβολή της Ρωσίας από κάθε διοργάνωση μετά την εισβολή στην Ουκρανία με τη συνεχιζόμενη συμμετοχή της εθνικής ομάδας του Ισραήλ, παρά τις διεθνείς εκκλήσεις για αποκλεισμό του. Ακόμα αποκλεισμένη την έχουν…

Οι επικριτές της FIFA υποστηρίζουν ότι οι κανονισμοί εφαρμόζονται επιλεκτικά, ενεργοποιούμενοι κατά περίπτωση και συχνά παρακάμπτονται υπό το βάρος γεωπολιτικών πιέσεων, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη διακηρυγμένη ουδετερότητα του οργανισμού.

Η σιωπή της FIFA

Για την ώρα, η FIFA δεν έχει εκδώσει επίσημη τοποθέτηση για τα γεγονότα στη Βενεζουέλα. Ο ποδοσφαιρικός κόσμος αναμένει με ενδιαφέρον τυχόν ανακοίνωση, καθώς το διακύβευμα δεν είναι μόνο αγωνιστικό, αλλά αγγίζει και τον ίδιο τον ρόλο του ποδοσφαίρου ως εργαλείο ενότητας και διεθνούς ισορροπίας.

Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: Θα τολμήσει η FIFA να εφαρμόσει τα ίδια κριτήρια που εφάρμοσε στη Ρωσία ή θα επικρατήσουν άλλες σκοπιμότητες;

Η απάντηση θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον του Μουντιάλ 2026, αλλά και την ίδια την αξιοπιστία της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής διακυβέρνησης.