Ο πρώην τερματοφύλακας και προπονητής και νυν αθλητικός ψυχολόγος Δημήτρης Ελευθερόπουλος «φιλοξενήθηκε» στην εκπομπή «Το παιχνίδι… αλλιώς» του EOK WebRadio με τον Μιχάλη Γκιουλένογλου και ανέλυσε το κομμάτι της αθλητικής ψυχολογίας.
Μεταξύ άλλων, ο Ελευθερόπουλος μίλησε για:
Το κεφάλαιο στη ζωή του ως αθλητικός ψυχολόγος: «Επί της ουσίας, οι δύο μεγάλες μου αγάπες ενώθηκαν με έναν πολύ ωραίο τρόπο. Υπήρξε μια γέφυρα. Έγινα επαγγελματίας στον αθλητισμό σε πάρα πολύ μικρή ηλικία και ταυτόχρονα σε πάρα πολύ μικρή ηλικία ασχολήθηκα με τις σπουδές της ψυχολογίας. Αργότερα, πηγαίνοντας στο εξωτερικό ως αθλητής, εκεί όπου οι ομάδες είχαν σύμβουλο αθλητικής και ψυχικής υγείας και ήταν υποχρεωτικές οι συναντήσεις, κατάλαβα ότι ήταν κάτι που με ενδιαφέρει, οπότε με την επιστροφή μου στην Ελλάδα έκανα την εξειδίκευσή μου στο κομμάτι της αθλητικής ψυχολογίας. Εδώ και 1-1.5 χρόνο έχω το γραφείο ως σύμβουλος αθλητικής και ψυχικής υγείας, έρχονται άνθρωποι του αθλητισμού από κάθε πόστο και δουλεύουμε παρέα προς την κατεύθυνση να δούμε τα κομμάτια που είτε μας εμποδίζουν, είτε είναι λίγο δυσλειτουργικά, είτε τις ιδιαιτερότητες του αθλητισμού. Εκεί είναι το “κλειδί”, έχει κάποιες έντονες ιδιαιτερότητες ο χώρος του αθλητισμού κι εγώ λόγω βιωμάτων και λόγω των σπουδών μου μπορώ να δουλέψω μαζί τους και να δούμε πώς μπορούμε να αφαιρέσουμε αυτά τα δυσλειτουργικά κομμάτια».
Τις ιδιαιτερότητες στον αθλητισμό: «Να διαχωρίσουμε ότι μιλάμε για πρωταθλητισμό. Ο αθλητισμός έχει πολλά οφέλη. Στον πρωταθλητισμό αρχίζουμε και μπαίνουμε σε “τρομακτικές” ιδιαιτερότητες. Στον πρωταθλητισμό πλέον ο μέσος όρος ηλικίας έχει πέσει πάρα πολύ. Βλέπουμε παιδιά 17-18 χρονών, που σημαίνει πως κάνουν ζωή πρωταθλητισμού απ’ τα 14-16 έτσι ώστε να μπορούν σε τέτοια ηλικία να κάνουν πρωταθλητισμό. Όλα είναι στο “υπέρ”, υπερπροπόνηση, υπερκαταπόνηση, υπερέκθεση. Είναι όλα πέρα απ’ το “φυσιολογικό”, αυτό που μπορεί να αντέξει ο ανθρώπινος οργανισμός, το ανθρώπινο μυαλό και η ανθρώπινη ψυχή. Η πίεση είναι αδιανόητη, η προπόνηση, η έκθεση. Κρίνεσαι ουσιαστικά κάθε βδομάδα από τον προπονητή, από τον κόσμο, ειδικά στα ομαδικά αθλήματα. Δεν ξέρεις τι σημαίνει να έρθει ένας τραυματισμός, να τελειώνει το συμβόλαιό σου, μπορεί στα 33-34 να τελειώνουν τα πάντα και δεν ξέρεις τι συμβαίνει έπειτα, κάτι που αρχίζει και έρχεται μέσα σου απ’ τα 29-30. Οι επαγγελματίες αθλητές είναι… ντοπαρισμένοι, με φυσικό τρόπο. Το τι κρίνει ο οργανισμός είναι πολύ διαφορετικό απ’ όλους τους υπόλοιπους ανθρώπους και μετά πού θα βρεις να το διοχετεύσεις αυτό. Έχει πάρα πολλές ιδιαιτερότητες, συν όλες όσες έχουν όλοι οι άνθρωποι με τις σχέσεις τους, τους γονείς τους, τα παιδιά τους. Αν είμαστε σε μια κοινωνία που η συμβουλευτική είναι χρήσιμη σε πολύ μεγάλο βαθμό για οποιονδήποτε άνθρωπο, όταν έρχονται αυτές οι έξτρα ιδιαιτερότητες αρχίζει και περιπλέκεται πολύ το πράγμα, γιατί στο τέλος της ημέρας αυτός που θα κληθεί να διαχειριστεί τα πράγματα δεν είναι ένας… σέντερ φορ, είναι ένας άνθρωπος».
Τη μετάβαση από το να είσαι επαγγελματίας αθλητής στο να σταματάς: «Επειδή ήμουν πολύ καλός στο σχολείο, ήξερα ότι έχω τη δυνατότητα να περάσω. Οι σπουδές μου στην ψυχολογία, τα διαβάσματα αυτά, με βοηθούσαν στο αθλητικό κομμάτι, με αποσυμπίεζαν, με έβγαζαν απ’ τον μικρόκοσμο του αγώνα, της νίκης ή της ήττας. Πάρα πολλές φορές τα βράδια τα συγκεκριμένα διαβάσματα μου “άνοιγαν” ένα μεγαλύτερο κάδρο, το οποίο με βοηθούσε να μπορέσω να χωρέσω την επαγγελματική μου ιδιότητα ως αθλητής και να τη διαχειριστώ πολύ καλύτερα. Ήμουν έτοιμος, δηλαδή, από μικρός με τις συγκεκριμένες σπουδές και ακόμα περισσότερο όταν αργότερα μπήκα στο κομμάτι της εξειδίκευσης και ήξερα ότι ήταν κάτι που με ενδιαφέρει και ως προπονητής για να διαχειριστώ τους αθλητές μου, να τους κατανοήσω, να διαχειριστώ την πίεσή μου ως προπονητής. Επί της ουσίας, δε σταμάτησα ποτέ να είμαι ενεργός με κάποιον τρόπο. Είναι η λεγόμενη “διπλή καριέρα”. Οι αθλητές είναι υποχρεωμένοι να έχουν διπλή καριέρα, μία για μέχρι τα 33-34 και μία για την υπόλοιπη ζωή τους, που είναι πάρα πολύ μεγάλη. Ο αθλητισμός δε σε αφήνει, σου “ρουφάει” ενέργεια και χρόνο, οπότε γι’ αυτό λέω ότι ήμουν πολύ τυχερός που το διάβασμα δεν το έκανα σαν κάτι παράλληλα με τον αθλητισμό, αλλά το έκανα για να με αποσυμφορεί από την πίεση του αθλητισμού και να με βοηθάει. Για ‘μένα, ειδικά στη δική μου ιδιοσυγκρασία και τον ψυχισμό μου, ήταν ένα βοήθημα και για την αθλητική μου καριέρα. Αν κάποιο παιδί, όμως, δεν το βιώνει έτσι, που είναι το πιο συνηθισμένο αυτό, δε συνδυάζεται εύκολα».
Το εφήμερο του αθλήματος: «Εμένα πάντα με απασχολούσε το τι πιστεύουν οι ίδιοι οι νέοι αθλητές ότι θα επιτύχουν μέσα απ’ το «κυνήγι» του πρωταθλητισμού, γιατί υπάρχει πολύ μεγάλη απόκλιση. Όταν έρχονται στο γραφείο μου αθλητές μικρότερης ηλικίας και κάνουν όλες αυτές τις θυσίες, τους ρωτάω “Τι περιμένεις από αυτό το πράγμα; Τι θα σε ικανοποιήσει;”. Από αυτά καταλαβαίνεις πολλά πράγματα. Υπάρχουν άλλοι που το κάνουν γιατί δε μπορούν αλλιώς και το αγαπούν τόσο πολύ που δε μπορούν να φανταστούν τη ζωή τους χωρίς αυτό. Υπάρχουν άλλοι που σου λένε ότι θέλουν να έχουν φήμη, δόξα και χρήματα. Οπότε νομίζω πως το κίνητρο, όπως σε όλα τα πράγματα, παίζει καθοριστικό ρόλο για το τι μπορεί να σου συμβεί μετά».
Για τη σκληρή κριτική του κόσμου σε πιο υψηλά αμειβόμενους αθλητές και την πίεση του εκάστοτε αθλητή σε αυτό το κομμάτι: «Τα μεγέθη και η πίεση δε διαφοροποιείται. Όταν, για παράδειγμα, μπαίνεις στο ΟΑΚΑ και έχει 80 χιλιάδες κόσμο, είτε παίρνεις 1000, είτε 100 χιλιάδες, είτε 1 εκατομμύριο ευρώ, η πίεση τη συγκεκριμένη στιγμή είναι ίδια. Τώρα, αν τελειώνοντας την καριέρα σου μπορεί ο ένας να είναι πολύ πιο άνετος και εσύ να χρειαστεί να κάνεις δύο και τρεις δουλειές, είναι μια αλήθεια, άρα έρχεται μια έξτρα πίεση εκτός αγωνιστικού χώρου. Ο επαγγελματικός αθλητισμός έχει μια απίστευτη έκθεση και πίεση και ξεκινάει από αυτήν που βάζεις εσύ στον ίδιο σου τον εαυτό. Γι’ αυτό λέω ότι έχει “τρομακτικές” ιδιαιτερότητες ο επαγγελματικός αθλητισμός».
Για το πώς ένας αθλητής διαχειρίζεται την πίεση και τις ιδιαιτερότητες του πρωταθλητισμού αν δεν απευθυνθεί σε κάποιον αθλητικό ψυχολόγο: «Όσο κι αν ακούγεται παράδοξο, συνήθως αυτοί οι αθλητές παίρνουν δύναμη μέσα από κάποιες διαταραχές. Για παράδειγμα, ναρκισσιστική διαταραχή, πράγμα που δεν είναι ό,τι καλύτερο για έναν άνθρωπο και επαγγελματία αθλητή, ιδιοψυχαναγκαστική διαταραχή, διατροφικές διαταραχές. Υπάρχουν πολλά. Με τον τρόπο που προπονείται και τις ιδιαιτερότητες που έχει ο πρωταθλητισμός ή ο επαγγελματικός αθλητισμός, καταφεύγει σε μη φυσιολογικές λειτουργίες έτσι ώστε να μπορεί να αποδώσει. Για να κάνεις, όμως, επαγγελματικό αθλητισμό σε υψηλό επίπεδο είναι η απόλυτη επιλογή σου, γιατί έχει τόσα πράγματα να θυσιάσεις, που, αν δεν το επιθυμείς εσύ με όλο σου το “είναι”, δεν πρόκειται ποτέ να φτάσεις εκεί που θες. Εφόσον είναι η απόλυτη επιλογή σου και την πραγματοποιείς, είναι ένα πολύ καλό εφόδιο για να σε έχει καλά στη ζωή σου».
Για το αν πιστεύει ότι έχουν «χαθεί» κάποιοι αθλητές εξαιτίας της ψυχικής υγείας: «Είμαι σίγουρος γι’ αυτό, αλλά χαίρομαι γιατί βλέπω μέσα απ’ το γραφείο μου το πόσο έχει αλλάξει η νοοτροπία και η αντίληψη των ανθρώπων του αθλητισμού, ποιοι έρχονται, με ποιον τρόπο έρχονται και πόσο γενναία δουλεύουν στα ζητήματα που τους αφορούν και θα ήθελαν να διαφοροποιήσουν. Είναι σημαντικό να πει ο κάθε αθλητής στον εαυτό του πρώτα απ’ όλα και να παραδεχτεί ότι έχει κάποια κομμάτια που θέλει να τα δουλέψει, που είναι δυσλειτουργικά, που τον ζορίζουν και τον δυσκολεύουν. Με τόσες ιδιαιτερότητες στον επαγγελματικό αθλητισμό, το να μπορέσεις να τα διαχειριστείς όλα εκ των πραγμάτων είναι λίγο απίθανο, γιατί είναι πάρα πολλά».
Για τη σχέση του ίδιου με το μπάσκετ: «Το αγαπώ πάρα πολύ, έπαιζα από πάρα πολύ μικρή ηλικία στα μέρη μου, στον Φοίνικα Πειραιά. Έπαιζα στη θέση “3” ή και “2”. Μετά, όταν άρχισαν πολύ έντονες προπονήσεις και με ανέβασαν στην ανδρική ομάδα του Ολυμπιακού από πάρα πολύ μικρή ηλικία, αναγκάστηκα να σταματήσω το μπάσκετ. Παρακολουθώ, μου αρέσει πάρα πολύ η Ευρωλίγκα. Μας θεωρώ πάρα πολύ τυχερούς γιατί έχουμε δύο ομαδάρες. Επί της ουσίας είναι σαν να έχουμε Ρεάλ-Μπαρτσελόνα στο ποδόσφαιρο. Η κόρη μου η μεγάλη λατρεύει το μπάσκετ, πηγαίνουμε και βλέπουμε Ευρωλίγκα. Θα ήθελα πάρα πολύ να πάω και στο ΟΑΚΑ να δω ένα ματς, αλλά δεν είναι πάρα πολύ εύκολο. Θα ήθελα και για το γήπεδο και για την ομάδα, γιατί δεν παύει να έχει μια φανταστική ομάδα ο Παναθηναϊκός. Γενικότερα παρακολουθώ και δια ζώσης και απ’ την τηλεόραση, όχι μόνο παιχνίδια των ελληνικών ομάδων αλλά γενικά Ευρωλίγκα».
Για το ποιος είναι ο αγαπημένος του παίκτης από τον μπασκετικό Ολυμπιακό: «Παρ’ ότι δεν κάνει την καλύτερη του χρονιά φέτος και νομίζω πως έχει παίξει καθοριστικό ρόλο ο περσινός ημιτελικός, μου αρέσει πάρα πολύ ο τρόπος που λειτουργεί ο Βεζένκοφ. Ο τρόπος που αντιλαμβάνεται το μπάσκετ, γιατί για εμένα αυτό είναι που με εξιτάρει αφάνταστα, είναι εκπληκτικός».
